Tag Archives: φιλοσοφία

Ναυαγίων ναυάγια

traditional-prints-and-posters

Η ιστορία του ανθρώπου είναι, θα μπορούσαμε να πούμε, μια ιστορία ναυαγίων. Κάθε θαλασσινό ταξίδι, απ’ την πιο αρχαία εποχή μέχρι τις μέρες μας, έρχεται αντιμέτωπο με τον κίνδυνο του ναυαγίου. Κάθε τολμηρή έξοδος στην ανοιχτή θάλασσα, κάθε περιπετειώδης αναζήτηση στον ωκεανό κινδυνεύει με πλήρη καταστροφή και αποτυχία, με βύθιση του πλοίου και πνιγμό των επιβατών. Και όπως η σκοτεινή και αδάμαστη θάλασσα εξάπτει τη φαντασία και τα όνειρα, έτσι και το ναυάγιο τσακίζει τις ελπίδες και συντρίβει τις μεγάλες προσδοκίες. Συνέχεια

Advertisements

Επιστολή πρώτη: Δύο κόσμοι

k6223Γλυκέ και φωτεινέ μου φίλε!

Το θολωτό κελί μας με υποδέχτηκε με ψυχρότητα, θλίψη και μοναξιά όταν άνοιξα την πόρτα του για πρώτη φορά μετά απ’ το ταξίδι μου. Κι αλίμονο, εισήλθα μόνος μου, χωρίς εσένα.

Αυτό δεν παρέμεινε μια πρώτη εντύπωση. Πλύθηκα και τακτοποίησα τα πράγματά μου. Όπως παλιά, στοίβες καταγεγραμμένων σκέψεων τοποθετήθηκαν στα ράφια της βιβλιοθήκης. Όπως παλιά, το κρεβάτι σου στρώθηκε και η καρέκλα σου βρέθηκε στη θέση της (ας υπάρχει τουλάχιστον η ψευδαίσθηση πως είσαι μαζί μου!). Συνέχεια

Πίστη και λόγος. Μια συνέντευξη του φιλοσόφου Jean-Luc Marion στον Laurence Devillairs (Β΄ Μέρος)

maxresdefault

Laurence Devillairs: Υπάρχει μια χριστιανική έννοια της αλήθειας;

Jean-Luc Marion: Οι χριστιανοί διαθέτουν πράγματι έναν ιδιαίτερο ορισμό (καίτοι εκκαθολικεύσιμο) της αλήθειας ως αποκάλυψης. Πρέπει όμως να κατανοήσουμε αυτό που σημαίνει «αποκάλυψη» στην οπτική της πίστης, κάτι που δεν είναι άμεσα ξεκάθαρο. Συνέχεια

Πίστη και λόγος. Μια συνέντευξη του φιλοσόφου Jean-Luc Marion στον Laurence Devillairs

JLMarion

Laurence Devillairs: Το να διερωτηθούμε για τη σχέση της πίστης και του λόγου είναι ένα ερώτημα που αξίζει τον κόπο ή είναι ένα ψευδοπρόβλημα; Είμαστε εις μάτην καταδικασμένοι να σκεφτούμε αυτή τη σχέση ως μια μανιχαϊκή αντιπαράθεση ή ως μια ανούσια συναίνεση; Συνέχεια

Με το σταυρό στο χέρι δεν πας μπροστά, πας ψηλά

holy_cross

Πολλές φορές στον ευρύτερό μας περίγυρο ακούμε φράσεις όπως «πού πας με το σταυρό στο χέρι», «τον καλό τον πατάνε», «ο καλός δεν πάει μπροστά» και όλα αυτά. Σίγουρα αν είσαι «πονηρός» -με άλλα λόγια, έχεις εξυπνάδα, αλλά τη χρησιμοποιείς για να πετύχεις πράγματα ατομικιστικά- μπορείς να ξεγελάσεις τους άλλους, να τους εκμεταλλευτείς, και να φανείς ότι πετυχαίνεις με τον ένα ή άλλο τρόπο -για παράδειγμα, να βγάζεις χρήματα με «ανορθόδοξο» τρόπο, να κάνεις διακίνηση ναρκωτικών κ.λπ.- και ότι είσαι «μάγκας». Σίγουρα αυτό βλέπουμε να ισχύει σε πολλές περιπτώσεις αν κοιτάξουμε γύρω μας, αλλά αν το δούμε από μια ευρύτερη οπτική, είναι πράγματι ακριβώς έτσι; Συνέχεια

Η σφαίρα του Μεταξύ κι η ιδέα του διαλόγου: Μάρτιν Μπούμπερ και Μιχαήλ Μπαχτίν

Martin_Buber_portrait

Ο μεγάλος φιλόσοφος Μάρτιν Μπούμπερ ανέπτυξε τη θεωρία τού Μεταξύ, σύμφωνα με την οποία η σχέση μεταξύ δύο ανθρώπων είναι η θεμελιώδης πραγματικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης, ασκώντας κριτική ταυτόχρονα στον ατομικισμό, αφενός, και στον κολλεκτιβισμό, αφετέρου. «[Α]ν ο ατομικισμός συλλαμβάνει ένα μέρος μόνο του ανθρώπου, ο κολλεκτιβισμός συλλαμβάνει τον άνθρωπο μόνο ως μέρος: στην ολότητα του ανθρώπου, στον άνθρωπο ως όλον δεν διεισδύει ούτε η μία ούτε η άλλη μέθοδος. Ο ατομικισμός βλέπει τον άνθρωπο μόνο στον συσχετισμό με τον εαυτό του, ο κολλεκτιβισμός όμως δεν βλέπει τον άνθρωπο καν, βλέπει μόνο την “κοινωνία”. Στην πρώτη περίπτωση παραμορφώνεται το πρόσωπο του ανθρώπου, στη δεύτερη καλύπτεται.» (Μάρτιν Μπούμπερ, Το πρόβλημα του ανθρώπου, μτφρ. Χαράλαμπος Αποστολόπουλος, Γνώση, Αθήνα 1987, σελ. 132) Συνέχεια

Τι ήταν ο Μπαχτίν;

Mikhail-Bakhtin-intertextuality

Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου του Dialogism. Bakhtin and his World, o Μάικλ Χόλκβιστ θέτει το εξής ερώτημα: Τι ήταν τελικά ο Μιχαήλ Μπαχτίν; Με ποια λέξη μπορούμε να τον περιγράψουμε καλύτερα; Ήταν άραγε ένας φιλόσοφος, ένας θρησκευτικός ή ηθικός στοχαστής, ένας δάσκαλος του κοινωνικού ακτιβισμού, ένας φιλόσοφος της γλώσσας, ένας πολιτισμικός κριτικός; Ποια ιδιότητα πρέπει να του αποδώσουμε, ώστε να περιλάβουμε όλο το φάσμα των πνευματικών δραστηριοτήτων του; Συνέχεια