Tag Archives: μυθιστόρημα

Για το μοντερνιστικό μυθιστόρημα

HermannBrochTyping

Stahlblau und leicht, bewegt von einem leisen, kaum merklichen Gegenwind, waren die Wellen des Adriatischen Meeres dem kaiserlichen Geschwader entgegengeströmt, als dieses, die mählich anrückenden Flachhügel der kalabrischen Küste zur Linken, dem Hafen Brundisium zusteuerte, und jetzt, da die sonnige, dennoch so todesahnende Einsamkeit der See sich ins friedvoll Freudige menschlicher Tätigkeit wandelte, da die Fluten, sanft überglänzt von der Nähe menschlichen Seins und Hausens, sich mit vielerlei Schiffen bevölkerten, mit solchen, die gleicherweise dem Hafen zustrebten, mit solchen, die aus ihm ausgelaufen waren, jetzt, da die braunsegeligen Fischerboote bereits überall die kleinen Schutzmolen all der vielen Dörfer und Ansiedlungen längs der weißbespülten Ufer verließen, um zum abendlichen Fang auszuziehen, da war das Wasser beinahe spiegelglatt geworden […] Συνέχεια

Advertisements

Η μοναξιά του μυθιστοριογράφου

Treasure-island01Στο Βήμα της περασμένης Κυριακής, στο πλαίσιο της εν εξελίξει συζήτησης περί μυθιστορήματος, δημοσιεύτηκε το άρθρο του Κώστα Σπαθαράκη με τίτλο «Ο υψηλός πήχης και η στροφή στο διήγημα» (http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=821502). Το κείμενο του Σπαθαράκη είναι πολύ όμορφο, ίσως το πιο περίτεχνο απ’ όσα έχουν δημοσιευτεί μέχρι τώρα: ωραίο γλωσσικά, ευφυές ως προς την επιχειρηματολογία, πλούσιο σε ιδέες. Ταυτόχρονα όμως είναι και το πιο παραπλανητικό: ο συγγραφέας του δεν απαντά στο ερώτημα αν υπάρχει ή όχι νεοελληνικό μυθιστόρημα, δεν ασχολείται με το αισθητικό ζήτημα. Ο Σπαθαράκης μεταθέτει τη συζήτηση στο χώρο των ιδεών, στις συνθήκες δημιουργίας της λογοτεχνίας και στην ιστορία της κριτικής. Με άλλα λόγια, εκείνο που τον ενδιαφέρει είναι γιατί γίνεται στην παρούσα ιστορική συγκυρία η συζήτηση περί μυθιστορήματος και ποιες είναι οι συνέπειές της. Συνέχεια

Αριστοκρατία, φιλοδοξία, μυθιστόρημα

Caspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog

Την περασμένη Κυριακή δημοσιεύτηκε στο Βήμα το ωραίο κείμενο της Αγγέλας Καστρινάκη με τίτλο «Bildungsroman και φιλοδοξία» (http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=820068). Αυτό το κείμενο αποτελεί τη συνεισφορά της στην εν εξελίξει συζήτηση περί νεοελληνικού μυθιστορήματος που διοργάνωσε η εφημερίδα. Αντίθετα με τα υπόλοιπα κείμενα του αφιερώματος που έχουν δημοσιευτεί μέχρι στιγμής, η Καστρινάκη δεν πιστεύει ότι υπάρχει νεοελληνικό μυθιστόρημα. Το τονίζει τόσο στην αρχή όσο και στο τέλος του άρθρου της: «Δεν είναι ανυπόστατη φήμη ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε (ή μήπως να πούμε: δεν είχαμε) μυθιστόρημα. Αυτό το πελώριο ευρωπαϊκό είδος που γεννήθηκε στον 18ο αιώνα και άνθησε στον 19ο γνώρισε σαφώς μια περιορισμένη εκπροσώπηση στη χώρα μας. Δεν είχαμε Μπαλζάκ, δεν είχαμε Σταντάλ, ούτε Ντίκενς, ούτε Τολστόι. Είχαμε ορισμένους συγγραφείς που προσπαθούσαν να τους μοιάσουν. Αλλά συνήθως αποτύγχαναν […] Η σημερινή πληθώρα των μυθιστορημάτων δεν σημαίνει ακριβώς ότι κάτι κατακτήσαμε και στο επίπεδο της ποιότητας.» Συνέχεια

Το νεοελληνικό μυθιστόρημα και άλλα φανταστικά όντα

Blemmyes-gallica-12148-btv1b8447838j-f64

Κάθε φυλή που σέβεται τον εαυτό της πιστεύει στην ύπαρξη ανύπαρκτων όντων. Για παράδειγμα, ο Ηρόδοτος μας πληροφορεί ότι οι κάτοικοι της αρχαίας Λιβύης ήταν πεπεισμένοι πως στα ανατολικά της χώρας τους, ανάμεσα σε διάφορα άγρια θηρία, ζούσαν «καὶ οἱ κυνοκέφαλοι καὶ οἱ ἀκέφαλοι οἱ ἐν τοῖσι στήθεσι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχοντες». Δεν είχε ιδιαίτερη σημασία για τους αρχαίους Λίβυους πως αυτά τα όντα δεν υπήρχαν. Σημασία είχε που πίστευαν στην ύπαρξή τους. Παρόμοια λοιπόν με τους αρχαίους Λίβυους και με άλλες τέτοιες φυλές, η φυλή των Ελλήνων φιλολόγων πιστεύει στην ύπαρξη του νεοελληνικού μυθιστορήματος. Δεν έχει σημασία που νεοελληνικό μυθιστόρημα δεν υπάρχει. Σημασία έχει που πιστεύουμε στην ύπαρξή του. Μπορούμε μάλιστα να το περιγράψουμε και με ακρίβεια, όπως οι αρχαίοι Λίβυοι περιέγραφαν εκείνους τους ανθρώπους που είχαν κεφάλια σκύλων ή δεν είχαν καθόλου κεφάλι και είχαν τα μάτια στο στήθος. Συνέχεια

Οι πρωτόπλαστοι

Bosch-Hieronymus-Garden-of-Earthly-Delights_center_panel

Το μυθιστόρημα του Σωφρόνη Σωφρονίου Οι πρωτόπλαστοι κυκλοφόρησε τον Ιούνιο 2015 από το Ροδακιό. Παρότι είναι το πρώτο μυθιστόρημα του συγγραφέα, δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να χαρακτηριστεί πρωτόλειο. Αντίθετα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι καρπός μιας πρώιμα κατακτημένης ωριμότητας. Συνέχεια

Εκδοχές της ιστοριογραφικής μεταμυθοπλασίας: Επίσκεψη στους κόσμους του Τόμας Πίντσον και του Πέτερ Εστερχάζι

Photo metafiction

Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες τροπές της μεταμοντέρνας μυθιστορηματικής αφήγησης, όπως έχει αναδείξει προσφυώς η Καναδή Λίντα Χάτσεον, είναι η ιστοριογραφική μεταμυθοπλασία. Ανασυστήνοντας και επαναμαγεύοντας τις φθαρμένες συμβάσεις του είδους, το ιστοριογραφικό μεταμυθιστόρημα, στις λεπταίσθητες εκφάνσεις του, έδωσε μέχρι σήμερα λαμπρά δείγματα, με σημαίνοντες σταθμούς το Μέισον και Ντίξον[1] του Τόμας Πίντσον και την Ουράνια αρμονία[2] του Πέτερ Εστερχάζι. Οργανική απότοκος των ευρύτερων φιλοσοφικών αναζητήσεων του μεταμοντερνισμού, η ιστοριογραφική μεταμυθοπλασία εμπνέεται, σε μεγάλο βαθμό, από τις θεωρητικές επεξεργασίες του Χάιντεν Γουάιτ, οι οποίες αποκρυσταλλώθηκαν έξοχα στην εμβληματική του Μεταϊστορία. Συνέχεια

Τζέην Ώστεν, Μάνσφηλντ Παρκ

mansfieldΈνα μυθιστόρημα που ξαναδιάβασα πρόσφατα είναι το Μάνσφηλντ Παρκ της Τζέην Ώστεν. Όταν το είχα διαβάσει παλαιότερα, το είχα θεωρήσει βαρετό και χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αυτή τη φορά όμως δεν σας κρύβω ότι εντυπωσιάστηκα. Το διάβασα με αμείωτο ενδιαφέρον, ενώ γνώριζα το τέλος, και θεωρώ ότι είναι ένα κλασικό έργο που αξίζει να ασχοληθούμε μαζί του. Πρόκειται για ένα από τα λιγότερο γνωστά έργα της συγγραφέως του Υπερηφάνεια και Προκατάληψη και του Λογική και Ευαισθησία και αρκετά διαφορετικό από τα υπόλοιπα. Η υπόθεση διέπεται από μια μελαγχολία και μια σοβαρότητα που απουσιάζει εντελώς από τα προαναφερθέντα έργα. Επίσης, η πρωταγωνίστρια του έργου είναι πολύ διαφορετική από τις συνηθισμένες ηρωίδες της Ώστεν. Συνέχεια