Στη νήσο των ονείρων

Pieter_Bruegel_d._Ä._037

Στην Αληθινή ιστορία του, ο Λουκιανός αφηγείται το ταξίδι του σε διάφορους φανταστικούς τόπους: στο φεγγάρι, στην κοιλιά ενός κήτους, στο νησί των Μακάρων. Κάποια στιγμή λοιπόν φτάνει, μαζί με τους συντρόφους του, στο νησί των ονείρων: «Καὶ μετ᾿ ὀλίγον ἐφαίνετο πλησίον ἡ τῶν ὀνείρων νῆσος, ἀμυδρὰ καὶ ἀσαφὴς ἰδεῖν· ἔπασχε δὲ καὶ αὐτή τι τοῖς ὀνείροις παραπλήσιον· ὑπεχώρει γὰρ προσιόντων ἡμῶν καὶ ὑπέφευγε καὶ ποῤῥωτέρω ὑπέβαινε.» [«Δεν πέρασε πολλή ώρα και φάνηκε κοντά μας το νησί των Ονείρων, τόσο θαμπό που μόλις ξεχώριζε. Ήταν κάπως σαν τα όνειρα κι αυτό: όσο το πλησιάζαμε τόσο ξεμάκραινε και ξέφευγε κι αποτραβιόταν.»[1]]

Το καράβι των ταξιδιωτών μπήκε στο λιμάνι του Ύπνου κι έδεσε κοντά στον ναό του Πετεινού. Γύρω απ’ την πόλη είδαν ένα δάσος από μανδραγόρες και παπαρούνες, που πάνω τους ήταν μαζεμένες νυχτερίδες. Επίσης, είδαν τον ποταμό Ξενύχτη, τις πηγές Αξύπνητη και Αγρύπνια, την πεδιάδα της Ξάπλας. Μέσα στην πόλη συνάντησαν το ναό της Νύχτας και τ’ ανάκτορα του βασιλιά Ύπνου. Παραπέρα βρήκαν την πηγή Νυσταλέα, τους ναούς της Απάτης και της Αλήθειας, και, τέλος, το μαντείο, όπου ερμήνευε τα όνειρα ο προφήτης Αντιφώντας.

Όπως εύκολα καταλαβαίνει ο αναγνώστης της Αληθινής ιστορίας, ο Λουκιανός σπάει πλάκα παρουσιάζοντας τον ύπνο και τα όνειρα σαν μια φανταστική χώρα. Όλα όσα έχει ένας τόπος -λιμάνια, ναοί, ποτάμια, πηγές, πεδιάδες- παίρνουν εδώ αστεία ονόματα που παραπέμπουν στον κόσμο του ύπνου και των ονείρων. Εξάλλου, η επιλογή των ονομάτων δεν είναι τυχαία. Για παράδειγμα, οι ναοί της Απάτης και της Αλήθειας βρίσκονται ο ένας δίπλα στον άλλο, γιατί τα όνειρα δεν έχουν ξεκάθαρο νόημα και δεν ξέρουμε αν όσα μας λένε είναι αλήθεια ή ψέματα. Και δίπλα τους βρίσκεται το μαντείο και ο Αντιφώντας, ο ερμηνευτής των ονείρων, ο μόνος που μπορεί να ξεχωρίσει την ονειρική αλήθεια απ’ το ονειρικό ψεύδος.

Όμως, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του λουκιάνειου ταξιδιού στη νήσο των ονείρων δεν είναι το παιχνίδι με τις λέξεις και η αλληγορία. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το ταξίδι στη νήσο των ονείρων παρουσιάζεται σιωπηρά και το ίδιο ως όνειρο. Όπως είδαμε, όταν το καράβι των ταξιδευτών μας πλησιάζει στο νησί, αυτό φαίνεται «τόσο θαμπό που μόλις ξεχώριζε». Όπως ακριβώς στα όνειρα, «όσο το πλησιάζαμε τόσο ξεμάκραινε και ξέφευγε κι αποτραβιόταν». Εισέρχονται στο νησί, όπως βυθιζόμαστε στον ύπνο, όταν εγκαταλείπουμε τον ξύπνο και η πραγματικότητα χάνεται σιγά σιγά.

Παρόμοια, όταν ο Λουκιανός με τους συντρόφους του φεύγουν απ’ το νησί, αυτό γίνεται όπως ακριβώς επανερχόμαστε στον ξύπνο, απότομα και βίαια. «Ἡμέρας μὲν οὖν τριάκοντα καὶ ἴσας νύκτας παρ᾿ αὐτοῖς ἐμείναμεν καθεύδοντες εὐωχούμενοι. Ἔπειτα δὲ ἄφνω βροντῆς μεγάλης καταῤῥαγείσης ἀνεγρόμενοι καὶ ἀναθορόντες ἀνήχθημεν ἐπισιτισάμενοι.» [«Μείναμε μαζί τους τριάντα μερόνυχτα, διασκεδάζοντας κοιμισμένοι. Και ξαφνικά, ακούστηκε μια φοβερή βροντή. Ξυπνήσαμε απότομα, πεταχτήκαμε απ’ το κρεβάτι, πήραμε προμήθειες και ξανοιχτήκαμε»[2]]

[1] Λουκιανού, Αληθινή ιστορία, μτφρ. Δημήτρης Καλοκύρης, Ύψιλον, Αθήνα 1983, σελ. 78.

[2] Ό.π., σελ. 80.

Γιώργος Πινακούλας

Advertisements

Tagged: , ,

One thought on “Στη νήσο των ονείρων

  1. Spiros Katsas (@Azargled) Ιουνίου 18, 2015 στο 00:39

    Τέλειο! Να πω την αλήθεια δεν είχα ιδέα για το παρόν έργο.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: