Η ανάγκη της υγιούς εκτόνωσης ‏

punch-bag

Ο άνθρωπος είναι πολύπλευρο ον – πολλές φορές λόγω κάποιων υποχρεώσεων στην κοινωνία, οικονομικών αναγκών, ή απλά λόγω συνήθειας, αναγκάζεται να παίξει κάποιο ρόλο, συνήθως ασυνείδητα [1], όμως κατά βάθος, παρόλο που ο πολιτισμός έχει εξελιχθεί αρκετά, ειδικά από τη βιομηχανική επανάσταση και έπειτα, κρύβει ακόμα τις ενστικτώδεις, αρχέγονες, πλευρές του. Δεν θα αναφέρω εδώ λεπτομέρειες σχετικά με το θέμα και πώς αυτό σχετίζεται με τις γενικές ανάγκες του ανθρώπινου οργανισμού, θα μπορούσε όποιος ενδιαφέρεται να ερευνήσει το έργο προσωπικοτήτων όπως του Maslow, Freud και Jung [2] και φυσικά τη θρυλική ταινία Fight Club. Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι κάποιες «σκοτεινές» πλευρές του χαρακτήρα μπορούν να εκδηλωθούν με ανώδυνο τρόπο. Όπως λένε και οι Άγγλοι, it’s easier said than done – ειδικά στη σύγχρονη «μπερδεμένη» αστική κοινωνία των άπειρων ερεθισμάτων και της
κυριαρχίας των ρολογιών, και όπως  κάθε συνήθεια θέλει επιμονή και υπομονή, αλλά αξίζει να γνωρίζουμε για αυτό το θέμα ώστε να μας βοηθήσει στην καθημερινή μας ζωή. Δυστυχώς, παρόλο που η επιστήμη έχει προχωρήσει ιδιαίτερα -στο συγκεκριμένο θέμα βοηθάει πολύ η ψυχοθεραπεία και ψυχιατρική- πολύς κόσμος έχει έλλειψη αυτογνωσίας (για την ακρίβεια όλοι μας λίγο πολύ, απλά σε διαφορετικό βαθμό ο καθένας) και γενικά άγνοια για το πώς «δουλεύει» ο ανθρώπινος παράγοντας αλλά και η φύση. Για αυτό το θέμα της αυτογνωσίας έχουν γραφτεί ολόκληρα βιβλία -και φυσικά οι Αρχαίοι Έλληνες άφησαν κάποια αθάνατα έργα σχετικά- οπότε εγώ απλά θα αναφέρω τον παράγοντα της υγιούς εκτόνωσης. Να σημειώσω ότι αυτό ισχύει «all things equal», με άλλα λόγια, υπάρχουν άπειροι παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχοσύνθεση ενός ατόμου -από τις προσωπικές παραστάσεις της παιδικής του ηλικίας, τους καθημερινούς ρυθμούς του μέχρι ακόμα και τη διατροφή του- όμως ανεξάρτητα από αυτούς το παρακάτω ισχύει πάντοτε (καλό είναι βέβαια όλοι αυτοί οι παράγοντες να βελτιώνουν όσο γίνεται, η εκτόνωση δεν λύνει τα προβλήματα ως δια μαγείας, απλά είναι μια καλή και έξυπνη προσωρινή λύση). Λοιπόν, σχετικά με την υγιή εκτόνωση, όταν υπάρχει άγχος και νεύρα για οποιαδήποτε κατάσταση -σχετικά με επαγγελματικά, προσωπικά και άλλα θέματα- και δεν μπορούμε να βρούμε άμεση λύση, το καλύτερο θα ήταν να βρούμε έναν τρόπο να εκτονωθούμε, χωρίς όμως η ενέργειά μας να στοχευθεί σε κάποιο πρόσωπο ή ζώο, ή ακόμα και σε χρήσιμα πράγματα [3], ώστε μετά και ζημιά να έχουμε κάνει αλλά και να νιώθουμε ενοχικά. Με άλλα λόγια, να αποφύγουμε τη βία, σε οποιαδήποτε μορφή της. Κάποια πολύ καλά παραδείγματα θα ήταν να πετάξουμε δυνατά ένα μαξιλάρι πολλές φορές στο πάτωμα, να τραγουδήσουμε έντονα ή ακόμα και να βγάλουμε δυνατές κραυγές (αν και σε αστικό περιβάλλον λίγο δύσκολο!), να χτυπήσουμε ένα σάκο του μποξ, να κάνουμε έντονη γυμναστική, να καταπιαστούμε με ένα μουσικό όργανο (κατά προτίμηση κρουστά στην περίπτωση αυτή!), όπως και να ακούσουμε ενεργητική μουσική του γούστου μας και να χορέψουμε (ή ακόμα και να κάνουμε headbanging [4] με μουσικές όπως punk ή thrash!). Μπορεί να νιώσουμε βέβαια λίγο «τρελοί» με κάποια από τα παραπάνω, έτσι όπως έχουμε μεγαλώσει στο σύγχρονο δυτικό, «πολιτισμένο» κόσμο αλλά στην τελική καλό θα μας κάνει. Να σημειώσω ότι αν είμαστε και σε φυσικό περιβάλλον ακόμα καλύτερα, όμως αυτό δυστυχώς δεν είναι εφικτό για όλους σε τακτική βάση. Γενικά, το να κρατάμε αυτή την ενέργεια μέσα μας μόνο κακό κάνει, και σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει -εκτός από το να ξεσπάσει ως βία προς άλλα πρόσωπα- σε σοβαρά ψυχοσωματικά κάνοντάς μας τελείως ράκος. Πολλοί παρεξηγούν τη διδασκαλία του Ιησού Χριστού (ειδικά εκεί που λέει να γυρνάμε και το άλλο μάγουλο) και νομίζουν ότι ο άνθρωπος πρέπει να κάτσει να τρώει σφαλιάρες σαν βλάκας ώστε να τον δεχτεί ο Θεός – πράγμα φυσικά άκυρο. Και ο Σωκράτης έλεγε ότι είναι καλύτερο να αδικείσαι από το να αδικείς, αλλά δεν εννοούσε ότι πρέπει να νιώθεις άσχημα γι’ αυτό (το οποίο είναι σημάδι εγωισμού – αν και ανθρώπινο) ή να το κρατάς μέσα σου. Το θέμα είναι να μη βλάπτεις το συνάνθρωπό σου, ειδικά κάποιον που δε σου έφταιξε καν (ένα καλό παράδειγμα είναι η βία προς αδύναμους όπως φτωχούς μετανάστες [5] ή αδέσποτα ζώα – να μη μιλήσω βέβαια για ακραίες καταστάσεις όπως οι πόλεμοι για κάποιο συμφέρον… αλλά το τελευταίο είναι άλλη ιστορία).

[1] Να σημειώσω ότι μιλάμε για σχετικά ελεύθερες (liberal) δυτικές τυπικές κοινωνίες, και όχι ακραίες περιπτώσεις όπως «εξωτικές» κοινωνίες ή δικτατορίες – εκεί ο μηχανισμός της κοινωνίας δουλεύει κάπως διαφορετικά.
[2] Προτείνω επίσης και το βιβλίο του Robert A. Johnson Owning Your Own Shadow: Understanding the dark side of the psyche το οποίο είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικό σχετικά με το θέμα – και αρκετά επηρεασμένο και από τον Jung.
[3] Παραδείγματα θα μπορούσαν να είναι από ένα ποτήρι ή βάζο που σπας πάνω στα νεύρα σου, μέχρι ζημιές των αντιεξουσιαστών (αναφέρομαι σε ανεγκέφαλους φυσικά, όπως οι «κουκουλοφόροι»). Γενικά, ασυνείδητες ενέργειες. Βέβαια είναι πολύ προτιμότερο από τη βία που στοχεύεται σε πρόσωπα.
[4] Headbanging είναι η έντονη κίνηση του κεφαλιού πάνω κάτω και συνηθίζεται πολύ σε μουσικές όπως metal – έχει πλάκα, ιδιαίτερα όταν κάποιος έχει και μακριά μαλλιά!
[5] Το θέμα των μεταναστών βέβαια είναι λεπτό, όμως αναφέρομαι σε άτομα τα οποία ακολουθούν ασυνείδητα μια επιθετική ιδεολογία του κοπαδιού, κυρίως για ψυχολογικούς λόγους όπως διάφορα κόμπλεξ.

[πηγή εικόνας: blogs.psychcentral.com]

Spiros Katsas (@Azargled)

Advertisements

Tagged: , ,

3 thoughts on “Η ανάγκη της υγιούς εκτόνωσης ‏

  1. bibliobibuli Μαΐου 20, 2015 στο 11:13

    Μου θύμισε ένα βιβλίο που είχα διαβάσει -> Waking the tiger: Healing Trauma. Σύμφωνα με αυτό, σε όλους μας ενυπάρχει το λεγόμενο «fight or flight» response. Όταν καταπνίγουμε ενέργεια που μας ωθεί είτε να φύγουμε μακριά είτε να «παλέψουμε», τότε αυτή η ενέργεια μετατρέπεται σε τραύμα… Είναι σαν να μας εκδικείται που δεν καταφέραμε να την εκτονώσουμε…
    Ωραίο άρθρο, με ωραίες ιδέες;)

    Μου αρέσει!

  2. Spiros Katsas (@Azargled) Μαΐου 22, 2015 στο 09:51

    Ευχαριστώ για το σχόλιο… ναι είναι ενδιαφέρον θέμα αυτό και έχει να κάνει με τον ερπετοειδή εγκέφαλο (reptilian brain). Κατά μία έννοια, έχουμε μείνει ακόμα στον καιρό των σπηλαίων…

    Μου αρέσει!

  3. Δέσποινα Χαρτοματσίδου Ιανουαρίου 3, 2016 στο 16:41

    Σαν διπολικιά είχα φοβερές εκρήξεις θυμού στο παρελθόν, γινόμουν ανεξέλκτο θηρίο…με μια μανία και δύναμη που τρόμαζε και εμένα την ίδια. Το σπορ και συγκεκριμένα το Κικ μπόξινγκ με βοήθησε πολύ, μετά δεν είχα κουράγιο ούτε καν να φωνάξω. Φοβερή ενέργεια που έπρεπε να εκτονωθεί, προτού έκανα κακό σ εμένα ή στους δικούς μου!

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: