Πίστη και λόγος. Μια συνέντευξη του φιλοσόφου Jean-Luc Marion στον Laurence Devillairs

JLMarion

Laurence Devillairs: Το να διερωτηθούμε για τη σχέση της πίστης και του λόγου είναι ένα ερώτημα που αξίζει τον κόπο ή είναι ένα ψευδοπρόβλημα; Είμαστε εις μάτην καταδικασμένοι να σκεφτούμε αυτή τη σχέση ως μια μανιχαϊκή αντιπαράθεση ή ως μια ανούσια συναίνεση;

Jean-Luc Marion: Είναι ένα ερώτημα που αξίζει τον κόπο, αλλά πρέπει να τεθεί σωστά. Δηλαδή, να το θέσουμε λαμβάνοντας υπόψη έναν ορισμένο αριθμό γεγονότων που θεωρώ σήμερα ως κεκτημένα. Το πρώτο κεκτημένο αφορά το γεγονός ότι είμαστε σήμερα μέσα σε μια περίοδο μακράς μετάβασης κατά την οποία η φιλοσοφία δε βρίσκεται πια σε μια μεταφυσική κατάσταση. Οι φιλόσοφοι δεν είναι στην πράξη μεταφυσικοί, ακόμη και αν εξακολουθούν να χρησιμοποιούν, υπό προϋποθέσεις, τον όρο, ακόμη και αν τον διεκδικούν. Δεν είναι πια μεταφυσικοί, υπό ένα νόημα το οποίο μπορεί να μην πραγματώθηκε εντελώς μέσα στην ιστορία της φιλοσοφίας, αλλά που μας επιτρέπει να το ερμηνεύσουμε ξεκάθαρα ως μια οντοθεολογία. Οι φιλόσοφοι συνεπώς δεν είναι πια σε θέση να υποστηρίξουν έναν καθολικό λόγο επί όλων όσων υπάρχουν, λόγο που να αυτο-θεμελιώνεται πάνω σε ένα απόλυτο ον, θέτοντας με αυτό τον τρόπο επί τω έργω τον επαρκή λόγο του συνόλου. Βρισκόμαστε σε μια φιλοσοφική κατάσταση μη μεταφυσική. Αυτή η κατάσταση έχει –δεύτερο κεκτημένο– πολλές συνέπειες και καταρχήν τον μηδενισμό, μηδενισμό ο οποίος δε συνίσταται στην απουσία της ορθολογικότητας, αλλά απεναντίας είναι μια νέα μορφή της. Πολιτικά, λαμβάνει τη μορφή της ολοποίησης και τη μορφή του «θανάτου του Θεού», ο οποίος με τη σειρά του δεν είναι η εξαφάνιση του Θεού αλλά η ανακάλυψη ότι η απουσία αυτού που ονομάζουμε «Θεός» προσδιορίζει τη συγκαιρινή μορφή της παρουσίας του.

Επίσης, είμαστε –τρίτο κεκτημένο– εντός μιας καταστάσεως στην οποία η φιλοσοφία, ακριβώς λόγω του μηδενισμού, δεν αξιώνει πια έναν πραγματικό λόγο αληθείας. Διαπιστώνουμε χαρακτηριστικά, λόγω αυτής της καταστάσεως, ότι όσο περισσότερο ο επιστημονικός λόγος αναπτύσσεται, τόσο λιγότερο είναι διατεθειμένος να διατυπώσει οριστικές αλήθειες. Η κατάσταση της σύγχρονης τεχνικής ορθολογικό-τητας πρέπει να κατανοηθεί με αυτό τον τρόπο: η γνώση και τεχνική ερμηνεία του κόσμου γνωρίζουν βέβαια μια μεγέθυνση χωρίς προηγού-μενο, αλλά, την ίδια στιγμή, ο επιστημονικός λόγος αναστέλλει την αξίωση αλήθειας του, αξίωση κατανοημένη υπό την απόλυτη έννοια. Εξού και ισχύει ταυτόχρονα ένας σεβασμός για την τεχνολογία και μια έντονη υποψία απέναντι σε αυτή. Πολλές σύγχρονες διαμάχες που προκαλούνται από τη διασταύρωση πολιτικών και επιστημονικών αρχών το επιβεβαιώνουν: η οικολογία, η ενέργεια, τα μαθηματικοποιη-μένα χρηματοοικονομικά κ.λπ. Η επιστήμη δεν παρουσιάζεται πια ως ο εργάτης της αλήθειας μήτε ως ο τόπος της αλήθειας. Πρέπει να τα έχουμε όλα αυτά στο νου μας προτού θέσουμε το ερώτημα για τη σχέση της πίστης και του λόγου.

Μπορείτε να διαβάσετε την υπόλοιπη συνέντευξη του Ζαν-Λυκ Μαριόν στο περιοδικό Et cetera: https://periodikoetcetera.wordpress.com/2015/03/01/106/

Advertisements

Tagged: , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: