Ο Π. Ένιγουεϊ καταποντίζεται στο ίδιο του το πηγάδι

dore1Ονομάζομαι Διονύσης Σουρλής, κατοικώ στο Αγρίνιο και είμαι ένας απλός αναγνώστης της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, ένας λάτρης του ωραίου διηγήματος, του καλαίσθητου ποιήματος και του καλογραμμένου μυθιστορήματος. Παρόλο που δεν τυγχάνω φιλόλογος, ούτε κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου της Φιλοσοφικής Σχολής, της Παντείου ή του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, γράφω την επιστολή αυτή για να εκφράσω τη δυσαρέσκειά μου σχετικά με ένα διήγημα βραβευμένο σε λογοτεχνικό διαγωνισμό, ζητώντας σας να με συγχωρέσετε για το λιτό, απλό και κατανοητό ύφος μου.

Το περιοδικό Φρέαρ διοργάνωσε πρόσφατα ένα διαγωνισμό μικροδιηγήματος. Οι κανόνες που έπρεπε να τηρήσουν οι συμμετέχοντες ήταν να μην ξεπεράσουν τις 150 λέξεις και να συμπεριλάβουν στο έργο τους τη λέξη «φρέαρ». Το πρώτο βραβείο έλαβε ο Π. Ένιγουεϊ με το μικροδιήγημά του «Φρέαρ»:

«Σάντσο, έχω κουραστεί να περιφέρομαι άσκοπα σ’ αυτό το μυθιστόρημα», και, καβάλα στον Ροσινάντη, ύψωσε τη λόγχη του και όρμησε με μανία προς τον Μιχαήλ Θερβάντες, όμως καταποντίστηκε σ’ ένα ξεσκέπαστο φρέαρ.

Κατ’ αρχάς, τι είδους φιλολογικό ψευδώνυμο είναι αυτό; Π. Ένιγουεϊ! Τι σημαίνει Π. Ένιγουεϊ; Τι πάει να πει Ένιγουεϊ; Αλλά, ακόμη και στην περίπτωση που γίνονται δεκτά κάθε λογής ψευδώνυμα, γιατί έγινε δεκτός ο, για δεύτερη φορά στα χρονικά της ελληνικής γραμματείας, τονισμός στην προπροπαραλήγουσα (η άλλη λέξη είναι ο γάιδαρος), αφού, ως γνωστόν, στη γλώσσα μας μπαίνει ένας μόνο τόνος σε κάθε λέξη, συγκεκριμένα σε μία από τις τρεις τελευταίες συλλαβές;

Με την κριτική επιτροπή –και τα κριτήριά της– δεν πρόκειται να ασχοληθώ. Την αγνοώ παντελώς.

Καλώ λοιπόν τους αναγνώστες να κρίνουμε από κοινού το «διήγημα» αυτό. Και βάζω εισαγωγικά γιατί απλούστατα δεν αποτελεί διήγημα, άρα ούτε και μικροδιήγημα. Είναι μια λογοτεχνική αρλούμπα τεχνικά φτιαγμένη! Τίποτε άλλο!

Αλλά από πού να ξεκινήσω; Τα έχω, ειλικρινώς, χαμένα!

Το θέμα του «μικροδιηγήματος» αυτού είναι η οργή (μῆνις) του Δον Κιχώτη κατά του συγγραφέα του… Μιχαήλ Θερβάντη! Άκουσον άκουσον! Από πότε διαφωνούν οι πρωταγωνιστές των μυθιστορημάτων με τον… συγγραφέα τους, και μάλιστα τολμούν να σηκώνουν εναντίον του και χέρι – στο εν λόγω κείμενο, λόγχη; Από πότε μπορούν να ανοίξουν διάλογο μαζί του, ή ακόμη και να «έρθουν στα χέρια», όπως ανεπιτυχώς προσπάθησε ο Κιχώτης; (Κατά αρχάς, δεν αναφέρεται πουθενά το όνομά του. Αλλά εννοείται. Anyway, ας το παραβλέψω.)

Δεύτερον, πού ακούστηκε οι πρωταγωνιστές των μυθιστορημάτων, και μάλιστα ο πιο διάσημος εξ αυτών, να είναι δυσαρεστημένοι με το «ρόλο» τους; Αν νομίζει ο Ένιγουεϊ ότι ο Δον Κιχώτης είναι κάτι σαν «ηθοποιός» που κουράστηκε στην πρόβα ή στα γυρίσματα κάποιας «ταινίας» και τολμά να σηκώσει χέρι στον σκηνοθέτη, πλανάται πλάνην οικτράν!

Κι αν είναι πράγματι «ηθοποιός» που, καλώς ή κακώς, υποδύεται το ρόλο του Δον Κιχώτη, τότε γιατί προσφωνεί τον Σάντσο με το όνομά του; Δεν είναι άραγε παράδοξο, αν όντως βρισκόμαστε στα γυρίσματα κάποιας «σκηνής», που ο Δον Κιχώτης, κουρασμένος και απελπισμένος από τις «άσκοπες», όπως λέει, περιπλανήσεις του, απευθύνεται στον Σάντσο με το όνομα του ρόλου και όχι με το βαπτιστικό του; Αλλά ποιο είναι το βαπτιστικό του; Και ποιο το όνομα του «ηθοποιού» Δον Κιχώτη;

Δεν θα μάθουμε ποτέ ούτε το ένα ούτε το άλλο, γιατί απλούστατα… δεν υπάρχουν! Ο Σάντσος είναι ο Σάντσος και ο Δον Κιχώτης είναι ο Δον Κιχώτης. Πάει και τελείωσε!

Έτσι φτάνουμε σε μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα:

Γιατί ο Ένιγουεϊ σατιρίζει τα μυθιστορήματα;
(Μήπως επειδή δεν μπορεί να γράψει παρά μόνο αυτές τις μικροαρλούμπες;)
Γιατί σατιρίζει τα κλασικά αριστουργήματα;
(Μήπως επειδή νιώθει άβολα και αμήχανα απέναντι στο μεγαλείο τους;)
Γιατί σατιρίζει τον Δον Κιχώτη;
(Δεν του φτάνουν οι δύο τόμοι του Θερβάντη; Έπρεπε να γράψει κι αυτός την τριών σειρών αρλούμπα του; Άραγε τους έχει διαβάσει ποτέ του;)
Υπονοεί κάτι για την «ανερχόμενη δυναμική του μικροδιηγήματος» σε σχέση με την «κουραστική, χρονοβόρα και παρωχημένη πλέον δομή του μυθιστορήματος»;
Ποιος έριξε τον Δον Κιχώτη στο φρέαρ;
(Η απροσεξία του; Ο Θερβάντης; Ή μήπως… ο ίδιος ο Ένιγουεϊ με το έτσι θέλω;)
Μήπως στο μέλλον, αναρωτιέμαι, θα πρέπει να μας ανταπαντήσουν με κάνα διήγημα ο Δον Κιχώτης και ο Θερβάντης για το κακό που τους βρήκε τετρακόσια χρόνια μετά; Μήπως υπονοεί ότι ο Δον Κιχώτης μπορεί να γράψει ένα διήγημα… από μόνος του;
Μήπως ο Ένιγουεϊ θέλει να το «παίξει» ο Έλληνας Πιραντέλλος, οπότε ο Θερβάντης, ο Σάντσος, ο Δον Κιχώτης, η Δουλτσινέα, ο Ροσινάντης και ο Πάντσας είναι τα έξι πρόσωπα που αναζητούν συγγραφέα;

Και ας υποθέσουμε ότι τον αναζητούν. Πρέπει να τον βρουν στο πρόσωπο του… Π. Ένιγουεϊ;

Διονύσης Σουρλής

Advertisements

Tagged: , ,

5 thoughts on “Ο Π. Ένιγουεϊ καταποντίζεται στο ίδιο του το πηγάδι

  1. ΑΑ Φεβρουαρίου 3, 2015 στο 11:48

    Βασική άγνοια όλων των λογοτεχνικών συμβάσεων; Άγνοια όλων των διηγημάτων, ποιημάτων κ.λπ. που έχουν γραφτεί περί Δον Κιχώτη; Άγνοια γενικώς; Η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά.

    Μου αρέσει!

  2. Γιώργος Πινακούλας Φεβρουαρίου 3, 2015 στο 13:09

    Αγαπητέ κ. Σουρλή, σας ευχαριστούμε θερμά για το ωραίο κείμενό σας. Παρότι δε συμφωνώ με την αρνητική σας γνώμη για το μικροδιήγημα του Ένιγουεϊ, μου άρεσε πολύ ο τρόπος που τη διατυπώνετε. Πιστεύω πως θα άξιζε τον κόπο να γραφτούν (είτε από τον Ένιγουεϊ είτε από κάποιον άλλο) και άλλες μικροσάτιρες των κλασικών αριστουργημάτων: της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, της Θείας Κωμωδίας, του Γαργαντούα, του Ροβινσώνα Κρούσου κ.λπ. Θα μπορούσε ίσως να γεννηθεί έτσι ένα υποείδος του μικροδιηγήματος, η μικροπαρώδηση κλασικών έργων της λογοτεχνίας.

    Μου αρέσει!

  3. Διονύσης Σουρλής Φεβρουαρίου 4, 2015 στο 17:44

    Αντιγράφω: «Η ομάδα, αφού διαπίστωσε με ικανοποίηση ότι τα περισσότερα από τα υποβληθέντα έργα διακρίνονται από τεχνική αρτιότητα και αφηγηματικές αρετές….»
    Οι αρετές αποδεικνύονται σε πιο εκτενές κείμενο – στο πολύ σύντομο δεν μπορούν εξ ορισμού. Το «Φρέαρ» του… Π. Ένιγουεϊ είναι ένα πανέξυπνο ψευτοεπίγραμμα. Αυτό είναι το νέο και μοντέρνο στη λογοτεχνία που έχει να προσφέρει το περιοδικό Φρέαρ; Το λογοτεχνικό κείμενο, έστω και το πολύ σύντομο, έχει να κάνει με ατμόσφαιρα και μεταφορά συναισθήματος, όχι με διάφορα τρικ. Χώρια που οι γράφοντες ανάλογα κείμενα μού φαίνονται κάπως επηρμένοι. Μένω ενεός για τη βράβευση και με το γούστο της επιτροπής, ιδίως του σημαντικότατου κατ’ εμέ, παλαίμαχου, Δημήτρη Νόλλα. Ίσως να είμαι πολύ παλιομοδίτης και δε διακρίνω την Πρωτότυπη Τέχνη λόγω πρεσβυωπίας….
    Διονύσης Σουρλής

    Μου αρέσει!

  4. χαρη Φεβρουαρίου 7, 2015 στο 20:15

    συγχαρητηρια κυριε Σουρλή για την ανάγνωσή σας τού κυρίου Ροΐδη ( http://www.epoxi.gr/scriptum38.htm )

    (επι του θεματος δεν εχω να είπω τι – με αφηνουν αδιαφορη οι τρεις αραδες ως αφηγηματικον ειδος – )

    Μου αρέσει!

  5. Oscar Wilde​ Φεβρουαρίου 9, 2015 στο 18:29

    «There is only one thing in the world worse than being talked about, and that is not being talked about».​
    ​ Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde​

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: